Yay ayları gələn kimi tətil planları qurulur, səfərlər başlayır. Bütün fəsillərdə sağlamlıq mühimdir. Eləcə də tətildə olarkən də insan öz sağlamlığına təhlükə yarada biləcək məqamlara mütləq diqqət yetirməlidir.
Şiddətli istidə nələrə diqqət etməliyik ?
Bu barədə tanınmış həkim terapevt Nərminə Abbasova oxucularını məlumatlandırmağa çalışdı :

Belə anomal isti şəraitdə ultrabənövşəyi şüaların indeksi 10-dan 9 olacağı gözlənilir. Bu çox təhlükəli göstəricidir. Bu səbəbdən açıq havada olmaq qəti tövsiyə olunmur. Əgər çöldəsinizsə, öz təhlükəsizliyiniz üçün kölgədə olmağa çalışın. Yanıq xəsarəti almamaq üçün bədənin açıq sahələrini örtən paltar geyinin. Ultrabənövşəyi şüalardan qoruyan eynəklərdən istifadə edin. Çünki buludlu hava şəratində belə şüalar yayılıb gözə ziyan vurma qabiliyyətinə malik olur. Belə hava şəraitini nəzərə alsaq, vəziyyətin nə qədər təhlükəli olduğunu anlaya bilərik. Evdən çıxmazdan 15-30 dəqiqə qabaq günəşdən qoruyan kremlərdən istifadə edin. Əgər çimərlikdə gündə 2 saatdan artıq qalırsınızsa yenidən sürtün. Başınıza kifayət qədər kölgə sala biləcək papaqlardan, şlyapalardan istifadə edin”.


Çimərliyə gedərkən qızmar günəş altında qalmaq özü də təhlükəlidir.
Bu, dərinin günəş işığının zərərli təsirlərinə qarşı qoruyucu reaksiyasının nəticəsidir. Uzun müddət günəşə məruz qalmaq (məsələn, çimərlikdə bir gün) dəri hüceyrələrinə zərər verir. Buna cavab olaraq, melanositlər dərini qoruyan və eyni zamanda rəngləndirən piqment melanini istehsal edirlər.

Günəşdən qorunma yalnız dəri xərçənginə deyil, həm də günəş yanığına, sürətlənmiş yaşlanmaya və fotoallergiyanın (günəş allergiyası) inkişafına səbəb ola bilər. Bu barədə əvvəllər daha ətraflı müzakirə etmişik.



"Praktik baxımdan, iki UB spektrinin insanlara təsirini nəzərə almalıyıq: 280-320 nm dalğa uzunluqlarında orta dalğalı UVB (UVB) və 320-400 nm dalğa uzunluqlarında uzun dalğalı UVA (UVA). UVB şüaları sonradan dəri xərçənginə çevrilə bilən yanıqlara səbəb olur. Lakin UVA şüaları daha çox zərər verə bilər. Dermisə (dərinin ikinci, daha dərin təbəqəsi) nüfuz edən bu şüalar qan damarlarına və kollagen liflərinə zərər verir, bununla da onun elastikliyini və möhkəmliyini azaldır, qırışların, qıvrımların və yaş ləkələrinin yaranmasına səbəb olur. UVB şüalarının doxsan faizi dərinin yuxarı təbəqəsi (stratum corneum) tərəfindən bloklanır, UVA şüalarının isə 50-60%-i dərinin dərinliyinə nüfuz edə bilir",

Yay aylarında sərinləməyin ən təbii yolu su ilə təmasdır. Çimərkən diqqətli olmağın vacibliyinə toxunan ekspertlər hər kəsi ehtiyatlı olmağa çağırırlar: "Hovuz təmizliyində istifadə edilən yüksək miqdarda xlor, isti havada buxara çevrilərək, tənəffüs sisteminə çatır. Bu da kimyəvi məhsulun orqanizmə yayılmasına gətirib, çıxarır və göynəmə yaradır”.
Yaşın 50-dən çox olması, siqaret çəkmək, alkoqollu içki aludəçiliyi infeksiya xəstəlikləri riskini artırır: Siqaret və alkoqollu içki aludəçilərinin, eləcə də yaşı 50-dən keçmiş insanların dənizdə, hovuzda, çayda və ya göldə çimməsi sağlamlıqları üçün təhlükəlidir.

Bəzi xəstəliklərin dənizdə, hovuzda, çayda, göldə çimdikdən 2-10 gün sonra ortaya çıxa biləcəyini vurğulayan mütəxəssislər qeyd edirlər ki, buna görə də təmiz çimərliklərə getmək vacibdir. Mütəxəssislərin fikrincə, çay və göldə çimməkdən çəkinmək lazımdır.

Günəş vannası qəbul etmək nə vaxt təhlükəsizdir?

Təhlükəsiz hesab edilən saatlar səhər saat 9-dan 11-ə və axşam saat 4-dən axşam saat 7-yə qədərdir, lakin bu saatlarda günəşdən qoruyucu krem ​​​​hər zaman vacibdir. Həmçinin, günəş eynəyini də unutmayın, çünki dəridən fərqli olaraq, səhər və axşam günəşi gözlər üçün ən təhlükəlidir. Bunun səbəbi, gün doğuşunda və batışında gözlərimiz maksimum dərəcədə birbaşa günəş işığına məruz qalmasıdır. Günəş zirvədə olduqda, UB şüalarının əksəriyyəti əks olunur.

Sonda Nərminə həkim məsləhət gördü ki, “Uzun müddət istidə qalmamaq lazımdır. Bu zaman bədəndə istivurma hadisəsi baş verə bilər. Günəş şüaları altında isə günvurma baş verə bilər. Ona görə də, mümkün qədər sərin yerdə olamağa çalışmaq lazımdır. Amma sərin yerdə olanda ya kondisonerdən istifadə edəndə yaxşı olar ki, fasilələrlə işlədəsiz. Bu, bədənin daim, davamlı soyumasına imkan vermir. İsti havalarda su buxarlanması artır. Bu səbəbdən istər nəfəs yolları ilə, istər dəri səthi ilə su qəbuluna diqqət etmək lazımıdır ki, bioloji, biokimyəvi proseslər normal olsun. Əks halda qan qatılaşa bilər. Orqanizmdə dəyişikliklər baş verə bilər. Yaxşı olar ki, çox yağlı qidalar, kalorili qidaların qəbulunu məhdudlaşdırılsın. Çünki fəaliyyət məhdudluğu yarandığı üçün orqanizmin enerjiyə tələbatı aşağı düşür. Çox qidalar özləri də orqanizmə yükdür. O baxımdan daha yüngül, duru qidalar, meyvə-tərəvəzə üstünlük vermək lazımdır”.