Dünya miqyasında Parkinson xəstəliyi səbəbindən əlillik və ölüm hallarında sürətli artım müşahidə olunur.
Bizim respublikada Parkinson xəstəliyinin sayı elə də çox deyil, lakin bu xəstəlik haqqında mlumatımız da azdır.
Bu dəfə parkinson haqqında danışacağıq.
Tanınmış həkim terapevt Nərminə Abbasova bu barədə fikirlərini Sehiyye.info saytına danışdı.
Ümumiyyətlə təlim keçmiş ümumi səhiyyə mütəxəssisləri tərəfindən Parkinson xəstəliyinin klinik diaqnozu və sadələşdirilmiş müalicə qaydalarından istifadə ilkin tibbi yardımda xəstələrin idarə olunmasını yaxşılaşdırmağa imkan verir.
Simptomları aradan qaldırmaq, funksional qabiliyyəti yaxşılaşdırmaq və həyat keyfiyyətini artırmaq üçün ən təsirli dərman olan Levodopa və karbidopa, xüsusən də aşağı və orta gəlirli ölkələrdə universal və əlverişli deyil.
Parkinson xəstəliyi olan insanların funksiyasını və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.

Parkinson xəstəliyi, motor funksiyasına müdaxilə edən və zehni pozğunluqlara, yuxu pozğunluqlarına, ağrılara və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb olan bir beyin xəstəliyidir.

Həkim bildirdi ki, simptomlar zamanla pisləşməyə meyllidir. Müalicəsi yoxdur, lakin simptomlar müxtəlif terapiya və dərmanlarla aradan qaldırıla bilər. Parkinson xəstəliyinin ən çox görülən simptomlarına titrəmələr, ağrılı, qeyri-iradi əzələ yığılmaları və nitq pozğunluğu daxildir.

Bir çox hallarda Parkinson xəstəliyi əlilliyə və köməyə ehtiyaca səbəb olur. Parkinson xəstəliyi olan bir çox insanda da demensiya inkişaf edir.

Xəstəlik adətən yaşlı yetkinlərdə baş verir, lakin gənc insanlarda da baş verə bilər. Kişilərə qadınlardan daha çox təsir edir.

Xəstəliyin səbəbi məlum deyil, lakin ailə üzvləri Parkinson xəstəliyi olan insanlarda risk daha yüksəkdir. Hava çirkliliyi və pestisidlərə və həlledicilərə məruz qalma riski artıra bilər.
Parkinson xəstəliyi necə müalicə olunur?

Xəstəliyin irəliləməsini tamamilə dayandırmaq mümkün deyil. Dərman müalicəsi əsas müalicədir və ömür boyu davam etdirilməlidir. Sonrakı mərhələlərdə zəruri hallarda cərrahi və infuziya terapiyası istifadə edilə bilər.

Parkinson xəstəliyi olan xəstələr üçün reabilitasiya çox vacibdir. Düzgün duruşu təşviq edən məşqlərə xüsusi diqqət yetirilməklə müntəzəm məşqlər təşviq edilməlidir. Reabilitasiyanın məqsədi əzələ-skelet və ürək-ağciyər sistemlərində ağırlaşmaların qarşısını almaqdır. Xəstələrə ayaqlarını geniş aralı çevirməyi öyrətmək duruş nəzarətini yaxşılaşdırmaqla yıxılmaların qarşısını almağa kömək edir.



Nərminə həkim müalicə barədə bunları dedi :
Fərdi reabilitasiya proqramı xəstənin simptomlarına və ehtiyaclarına uyğunlaşdırılmalı və aşağıdakıları əhatə etməlidir:

Rahatlama məşqləri
Oynaq hərəkətliliyi məşqləri
Aerobik məşqlər
Nəfəs alma məşqləri
Gücləndirici məşqlər
Tarazlıq və koordinasiya məşqləri
Məşq terapiyası
Rəqs terapiyası
Gəzinti məşqləri
Maneələrdən yayınma məşqləri
Dönüş məşqləri
Pozur məşqləri
Pozur məşqləri.
Rahatlama məşqləri vasitəsilə sərtliyin azaldılması reabilitasiya proqramında daha yaxşı irəliləyişi təşviq edir.

Fiziki aktivliyin azalmasının qarşısını almaq üçün xəstələrə dik duruş saxlayan məşqlərə diqqət yetirərək müntəzəm idman vərdişi inkişaf etdirmək tövsiyə edilməlidir.