Onurğa problemləri olan xəstələrdə müəyyən hallarda rast gəlinən xəstəliklərdən biri də, Spandilozdur.
Nədir bu xəstəlik,necə özünü göstərir ?
Sehiyye.info olaraq bu barədə tanınmış həkim terapevt Nərminə Abbasovanın fikirlərini öyrənməyə çalışdıq.

Spondiloz sözün həqiqi mənasında onurğada patoloji dəyişikliklər nəticəsində fəqərələrin bərkiməsi və ya bərkidilməsi deməkdir. Spondiloz onurğada degenerativ dəyişikliklər, məsələn, osteofitlərin (sümük tikələri) əmələ gəlməsi və fəqərəarası disklərdə degenerativ dəyişikliklər nəticəsində yaranır.
Spondiloz səbəbiylə onurğada dəyişikliklər osteoartrit adlanır. Məsələn, "bel spondilozu" ifadəsi degenerativ dəyişikliklərin, məsələn, fəqərəarası oynaqlarda osteoartritin və onurğa sütununda fəqərəarası disklərdə degenerativ dəyişikliklərin olması deməkdir.
Spondiloz onurğanın bütün hissələrini (servikal-torakal-bel) təsir edə bilər, lakin ən çox rast gəlinənlər boyun və belin spondilozudur. Torakal spondiloz tez-tez heç bir simptoma səbəb olmur. Lumbosakral spondiloz ilə dəyişikliklər yalnız bel belində deyil, həm də sakral beldə baş verir.

Adı spondiloza bənzər bir neçə tibbi termin var və buna görə də tez-tez qarışdırılır.
Məsələn bu kimi terminlərdir:
spondilit: bu, yoluxucu (xüsusi mənşəli) və ya qeyri-infeksion mənşəli (ankilozan spondilit kimi iltihablı xəstəliklərdə) bir və ya bir neçə fəqərənin iltihabıdır. Spondilit tamamilə fərqli bir xəstəlikdir, çünki spondiloz ilə degenerativ proseslər baş verir, spondilit isə iltihablı bir xəstəlikdir.
spondiloliz: vertebranın oynaq hissəsinin (pars interarticularis) natamam inkişafı və formalaşması. Bu qüsur hərəkət seqmentlərinin qeyri-sabitliyinin inkişafı səbəbindən spondilolistezə meyllidir.
spondilolistezis: onurğa gövdəsinin əsas vertebraya nisbətən irəli və ya geri yerdəyişməsi. Məsələn, L4-dən L5-ə qədər ön spondilolistez dördüncü bel fəqərəsinin beşinci fəqərəyə nisbətən önə doğru yerdəyişməsi deməkdir. Nəticədə onurğa sütununun həndəsəsi dəyişir.

spondylosis deformans: deqradasiyaya uğrayan fəqərəarası disk ətrafında osteofitlərin və ya sümük körpülərinin böyüməsi nəticəsində baş verir (bu termin demək olar ki, spondiloz termini ilə sinonimdir).

stenoz: onurğa kanalının daralması. Bu, onurğa beyni və sinirlər üçün lazımi boşluğu məhdudlaşdıran onurğa kanalının daralmasıdır. Onurğa kanalının daralması nəticəsində onurğa beyninə və sinirlərə təzyiq ağrı, uyuşma və karıncalanma kimi əlamətlərə səbəb ola bilər.
Spondiloz onurğada yaşa bağlı dəyişiklikdir. Yaşlandıqca, onurğada olan sümüklər və bağlar köhnəlir, bu da sümük çubuqlarının meydana gəlməsinə səbəb olur. Bundan əlavə, fəqərəarası disklər degenerasiya və zəifləyir, bu da disk çıxıntılarının və ya yırtıqların meydana gəlməsinə səbəb ola bilər.

Erkən spondilozun səbəbi peşəkar insanların ağır fiziki fəaliyyəti ola bilər. Spondiloz olduqca tez-tez baş verir. İlk simptomlar 20-50 yaşlarında görünə bilər. 40 yaşdan yuxarı insanların 80% -dən çoxunda spondilozun rentgenoloji əlamətləri var. Spondilozun inkişaf sürəti həm genetik faktorlardan, həm də onurğada zədələrin və ya həddindən artıq stressin mövcudluğundan asılıdır.

Bu vəziyyət adətən lumbosakral siyatik adlanır. Yırtıq disk səbəbiylə bel ağrısı adətən uzun müddət ayaqda durmaq, oturmaq və irəli əyilməklə pisləşir və tez-tez bədən mövqeyində və yerişdə dəyişikliklərlə yaxşılaşır. Faset oynaqlarının artrozu səbəbiylə bel ağrısı adətən yerimə və ayaq üstə durma ilə artır, gövdənin düzəldilməsi ilə isə azalır.

Bir sinir sıxıldığında, uyuşma və karıncalanma ola bilər. Sinir sıxılması şiddətli olarsa, əzada əzələ zəifliyi baş verə bilər. Əgər yırtıq disk onurğa beyninə təzyiq edirsə, bu, onurğa beyninin zədələnməsinə (miyelopatiya) səbəb ola bilər. Miyelopatiya simptomlarına uyuşma, karıncalanma və əzələ zəifliyi daxildir.

Məsələn, servikal onurğada böyük yırtıq disk servikal miyelopatiyaya səbəb ola bilər ki, bu da qollarda və bəlkə də ayaqlarda uyuşma, karıncalanma və zəiflik kimi simptomlarla nəticələnə bilər. Bir qayda olaraq, spondilozlu xəstələr həkimə müraciət etməlidirlər və müayinədən keçməlidirlər. CT və ya MRT rentgenoqrafiyası bu xəstəliyə xas olan onurğa sütununda dəyişiklikləri aydın şəkildə göstərir.
Bundan sonra müalicə yazmaq olar.Təbii ki,bəzi hallarda əməliyyat olunmalı,bir çox hallarda isə müalicə olunmalıdır.
Müalicənin əsasını da fizioterapiya və digər prosedurlar təşkil edir.
Bunun üçün Mayomed Fizioterapiya Mərkəzinə müraciət edə bilərsiz.


Mayomed Tibb Mərkəzi
TEL: (012) 464 86 93; 464 86 94; 464 86 95
MOB: (051) 866 02 20; (051) 567 66 96
ÜNVAN: Bakı, Nərimanov, Əhməd Rəcəbli-207