Allergiya haqqında. Səbəbləri, simptomları. Həkim məsləhəti
![]()
Yay aylarında bəzi adamlarda alergiya simptomları müşahidə olunur. Orqanizmdə alergiyanın baş verməsi,dəridə qızartı və səpkilərin əmələ gəlməsinin müxtəlif səbəbləri ola bilər.
Sehiyye.info olaraq bu barədə tanınmış həkim terapevt Nərminə Abbasovanın fikirlərini öyrənməyə çalışdıq :
Allergiyalar immunitet sisteminin əksər insanlar üçün adətən zərərsiz olan maddələrə qarşı yüksək həssaslıq reaksiyalarıdır. Allergen kimi tanınan bu maddələrə polen, toz gənələri, ev heyvanlarının tükləri, müəyyən qidalar, həşərat sancması və dərmanlar daxil ola bilər. Allergiyası olan bir şəxs allergenlə təmasda olduqda, onun immun sistemi səhvən onu təhlükə olaraq təyin edir və immunoqlobulin E (IgE) adlı antikor istehsal edir. Bu, allergik reaksiyalarla əlaqəli simptomlara səbəb olan histamin də daxil olmaqla kimyəvi maddələrin sərbəst buraxılmasına gətirib çıxarır.
Simptomları barədə
Həkim bildirdi ki, allergik reaksiya intensivliyi yüngüldən ağıra qədər dəyişə bilər. Allergendən asılı olaraq, insanda müxtəlif simptomlar müşahidə oluna bilər. Əsas simptomlar bunlardır:
Ev heyvanlarındanolan allergiyalar.
Bunlar ev heyvanları ilə təmas gözlərin qızarmasına və sulanmasına, burun axıntısına və ya quru öskürəyə səbəb olduqda asanlıqla müəyyən edilir. Pişiklərə və itlərə qarşı allergiyalar da dərinin qızarmasına və qaşınmasına səbəb ola bilər.
Qida allergiyaları qaşınma ilə müşayiət olunan dərinin qızarmasına və qalınlaşmasına səbəb olur. Bəzən konyunktivit və ya burun axıntısı inkişaf edir. Dəri allergiyaları dermatit kimi özünü göstərir. Buxarları və ya allergen hissəciklərini nəfəs almaq tənəffüs sisteminə zərər verə bilər.
Polen allergiyaları allergik rinit, konyunktivit, xırıltılı tənəffüs, quru öskürək və qaşınan dil və damaq səbəb olur.
Dərman allergiyaları.
Bu, ürtiker, astma tutmaları, allergik dermatit və angioödem kimi özünü göstərə bilər. Allergiya ləkələri zamanla böyüyür. Onlar kiçikdən böyüyə birləşə bilər.
Oxşar simptomlar zülal, soyuqdəymə və ya toza qarşı allergiyalarda, eləcə də həşərat dişləmələrində baş verə bilər.
Ağırlaşma və ya ağır fəsadlar verə bilərmi ?
Uşaqlarda və böyüklərdə allergiya simptomları birdən çox fəsad yarada bilər.
Ən təhlükəliləri bunlardır:
anafilaktik şok;
kəskin damar çatışmazlığı;
qıcolmalar;
ürəkbulanma və başgicəllənmə;
angionevrotik ödem.
Ağır hallarda anafilaktik şok və angionevrotik ödem ölümcül ola bilər. Atopik dermatitdə dəri allergiyaları tez-tez idmançı ayağı və herpes də daxil olmaqla digər dəri xəstəlikləri ilə müşayiət olunur.
Əlamətlər gözlərdə özünü göstərdikdə, tez-tez göz ovuşdurması səbəbindən buynuz qişasının hipertrofiyası inkişaf edə bilər. Bu, insanın görmə qabiliyyətini məhdudlaşdırır. Uşaqlıqda dəri allergiyasından əziyyət çəkən uşaqların təxminən yarısı yetkinlik dövründə astma xəstəliyinə tutula bilər.
Alergiyanı necə müalicə edək ?
Bu suala Nərminə həkim belə cavab verdi :
Allergiyaların əsas müalicəsi xüsusi bir pəhrizdir. Bu, xoşagəlməz simptomları aradan qaldırmağa və residiv riskini minimuma endirməyə kömək edir. Allergiya xroniki olduğundan, allergiya pəhrizi ömürlükdür. Allergiya simptomlarını tetikleyen qidaların tamamilə aradan qaldırılmasını tələb edir. İki növ pəhriz var:
Spesifik. Bu, süd, yumurta, protein, şokolad və digərləri kimi laboratoriyada sınaqdan keçirilmiş allergenləri olan xəstələrə təyin edilir. Bu halda, pəhriz hər bir fərdin fərdi xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılır;
Qeyri-spesifik. Bu, müəyyən bir allergen müəyyən edilmədikdə tətbiq olunur. Simptomların tetikleyicisi müəyyən edilmədiyi üçün qida allergiyasının bütün potensial tetikleyiciləri pəhrizdən çıxarılmalıdır.
Qeyri-spesifik bir pəhrizdə xəstələrə qida gündəliyi tutmaq da tövsiyə olunur. Gündəlik qəbul edilən qidaları və onlara qarşı hər hansı bir reaksiyanı qeyd etməlidir. Bu şəkildə xəstə tədricən qida allergenlərini müstəqil olaraq müəyyən edə biləcək.
Bu gün digər müalicə üsullarından da istifadə olunur:
Venadaxili lazer qan şüalanması. İmmuniteti gücləndirən və iltihab əleyhinə təsir göstərir;
Allergenə xas immunoterapiya. Bədənə bir allergen daxil edilir, onun dozası tədricən artırılaraq bədənin ona qarşı həssaslığını azaldır.
Sonda Nərminə Abbasova qeyd etdi ki, "Əgər alergiya bir neçə dəfə baş verirsə, və dərmanlarla keçmirsə, o zaman orqanizmdə ciddi problem ola biləcəyi də mümkündür. Ona görə də mütləq həkimə,alerqoloqa müraciət etməniz məsləhətdir.