Son bir həftə ərzində onkoloji xəstəlikdən iki sənətçiçizi itirmişik.
Bunu xəstəliyiy daha sürətlə yayılması kimi qiymətləndirmək olar.Bəs xərçəng xəstəliyinin hansı növü daha çox yayılıb,insanlar bu xətəliyin qarçşısının alınması üçün nə kimi profilaktik tədbirlər görməlidir.
Bu barədə Tanınmış həkim terapevr,Mayomed Tibb Mərkəzinin baş həkimi Nərminə Abbasova öz fikirlərini Sehiyye.infonun oxucularına çatdırır :
Onkologiya sahəsi çox ağır sahədir.Dünya alimləri illərlə bu sahədə araşdırmalar aparır və müalicə üçün müxtəlif üsullar tapır.Lakin əhalinin müəyyən hissəsi xərçəng xəstəliyindən dünyasını dəyişir.
Ötən ilin statistikasına görə dünyada hər il 8 milyona yaxın insan xərçəngdən dünyasını dəyişir.
Azərbaycanda isə hər gün 37 nəfərə xərçəng diaqnozu qoyulur.
Təxminən 100 müxtəlif xərçəng növü var. Zamanla xərçəng hüceyrələri qan damarlarına və/yaxud limfatik kanallara daxil olub bədənin digər hissələrinə keçə bilər. Onlar yeni bir yerdə böyüməyə davam edirlər.
Təbii ki,bu xəstəliyin müxtəlif növləri var və bunlar bir neçə yerə ayrılır.
Kişilər arasında xərçəngin əsasən, 5 növünə rast gəlinir. Bunlar ağciyər, yoğun bağırsaq, prostat, mədə və bağırsaqda olanlardır. Qadınlarda isə bu xəstəlik daha çox süd vəzisi, yoğun bağırsaq, ağciyər, mədə və qadınlıq yolunda rast gəlinir.



- Təəssüf ki, hər hansı xərçəng növündən 100% qorunmaq mümkün deyil. Amma bu riskləri azaltmağa çalışmaq mümkündür və lazımdır.
Ağ ciyər xərçəngi barədə ilk öncə qeyd edim ki,siqaret ağciyər xərçənginin səbəblərindən biri hesab olunur. Bu pis vərdişi olanlar arasında xəstəlik 7 dəfə daha çox baş verir.
Mədə xərçəngi də geniş yayılmış növlərdəndir.
Spirtli içkilərin və emal edilmiş ət məhsullarının, xüsusən kolbasaların, xüsusən də hisə verilmiş məhsulların həddindən artıq istehlakından çəkinsəniz, riski azalda bilərsiniz.
Süd vəzi xərçəngi
Son illərdə gənc yaşda - 40 yaşa qədər bu bədxassəli şişdən əziyyət çəkən xəstələrin sayında artım müşahidə olunur. Döş xərçənginin inkişafının səbəblərindən biri irsi ola bilən BRCA1 və BRCA2 genlərindəki mutasiyadır.
Bir də daha çox yayılmış xərçəng növü mədəaltı vəz şişidir.
Risk faktorları: yağlı və ədviyyatlı qidalardan sui-istifadə, alkoqol, siqaret. Onları istisna etsəniz, mədəaltı vəzi xərçənginin inkişaf ehtimalını azalda bilərsi.
Xərçəng diaqnozu qoyulan xəstələr üçün bu son deyil.Şişlər xoşxassəli və bədxassəli ola bilər.Adətən xoşxassəli şişləri kəsib götürmək mümkündür və xəstə bununla xeyli yaşaya bilər.
Xoşxassəli şişlər də hüceyrənin nəzarətsiz bölünməsinin nəticəsidir, lakin onlar qan damarlarına, sinirlərə və ya daxili orqanlara çevrilmir, ancaq kapsulla təcrid olunur. Onlar həmçinin metastazlar yaratmırlar - qan və limfa axını ilə digər orqanlara təsir edən xərçəng hüceyrələri. Buna görə də, onlar əlavə müalicə olmadan asanlıqla cərrahi yolla çıxarıla bilər.
Sonda həkim bildirdi ki,bu xəstəliyin aşkarlanması da çətindir.İnsanilk öncə bunu hiss etmir.Çox vaxt bədxassəli şişlər rifahda dəyişikliklərə səbəb olmur. Xərçəngin ilk əlamətləri görünəndə və tez bir diaqnoz qoyulduqda, insan şişin artıq III və hətta IV mərhələyə qədər inkişaf etdiyini öyrənə bilər. Buna görə də, onkologiyanı ən erkən, preklinik mərhələdə aşkar etmək üçün profilaktik məqsədlər üçün müntəzəm müayinələrdən keçmək vacibdir.